Read this article in English: Why Do We Keep Having the Same Fight? Couples Counselling in Vancouver
مشکل دائمی در رابطه دقیقاً چیست؟
مؤسسهٔ گاتمن دو نوع تعارض متمایز را توصیف میکند: مشکلات قابل حل و مشکلات دائمی (Fulwiler, 2012). مشکلات قابل حل موقعیتی هستند — چه کسی سهشنبه بچهها را از مدرسه بردارد، دمای خانه روی ۲۰ باشد یا ۲۲. اینها با مصالحه حل میشوند. مشکلات دائمی متفاوتاند: آنها بازتاب تفاوتهای پایدار میان دو انسان هستند — یکی خودانگیختگی را دوست دارد و دیگری به پیشبینیپذیری نیاز دارد؛ یکی نزدیکی میخواهد و دیگری به فضای شخصی نیاز دارد. چون هیچکدام «اشتباه» نمیکنند، این اختلاف هرگز کاملاً بسته نمیشود.
چرا همان بحث هر بار بدتر به نظر میرسد؟
وقتی یک مشکل دائمی بدون رسیدگی میماند، طبق مدل گاتمن به «بنبست» میرسد: هر دو طرف در موضع خود سنگر میگیرند، شوخی و محبت از گفتگو ناپدید میشود، و هر اشارهای به موضوع باعث «طغیان فیزیولوژیک» میشود — ضربان قلب بالا، نفسهای سطحی، احساس غرقشدگی. طی ماهها یا سالها، بنبست فاصله عاطفی میسازد. یکی یا هر دو طرف کمکم باور میکنند که دیگری اصلاً اهمیتی نمیدهد.
درمان «سیستمهای خانواده درونی» (IFS) در اینجا دریچه مفیدی باز میکند. IFS که توسط ریچارد شوارتز توسعه یافته و توسط هرباین-بلنک و همکاران (Herbine-Blank et al., 2015) در کار با زوجها به کار رفته، میگوید هر انسان «بخشهای» درونی دارد — محافظهایی که از احساسات آسیبپذیر (که «تبعیدی» نامیده میشوند) نگهبانی میکنند. وقتی یک تعارض دائمی به یک تبعیدی برمیخورد — مثلاً ترس عمیق از کنترل شدن، یا زخم قدیمیِ «کافی نبودن» — یک بخش محافظ کنترل را به دست میگیرد. محافظ یکی از طرفین ممکن است شکل انتقاد بلند بگیرد؛ محافظ دیگری شکل کنارهگیری خاموش. موضوع سطحی ظرفهای نشسته است؛ نبرد زیرزمینی، محافظ در برابر محافظ است — هر کدام تلاش میکند صاحبش را ایمن نگه دارد، و هر کدام محافظ طرف مقابل را به کار بیشتر وامیدارد.
به همین دلیل است که صرفنظر از موضوع، حس همان دعوای همیشگی را دارد. این رقص تکراری — تعقیب، عقبنشینی، اوجگیری، قطع ارتباط — توسط بخشها هدایت میشود، نه توسط ظرفها.
میخواهید بدانید الگوی شما قابل تغییر است؟ میتوانید مستقیم به ساموئل پیامک بدهید یا تماس بگیرید — بدون منشی، بدون فرم — با شماره 604-721-0604 یا از طریق واتساپ.
زوجدرمانی چگونه به مشکلات دائمی کمک میکند؟
در جلسات، ساموئل از مداخلات روش گاتمن و تکنیکهای مبتنی بر IFS بهره میگیرد:
۱. ترسیم چرخه. زوج، حلقه مشخصِ محرک ← محافظ ← واکنش ← واکنش متقابل را شناسایی میکنند. دیدن الگو روی کاغذ (یا روی تخته در جلسه) آن را بیرونی میکند: دشمن، چرخه میشود، نه همسر.
۲. گفتگوی «رویاهای درون تعارض» گاتمن. هر یک از طرفین به نوبت گوینده و شنونده میشود و رویای زندگی، تجربه کودکی یا ارزش بنیادینی را که پشت موضعش است کاوش میکند. هدف توافق نیست — فهمیدن است.
۳. جداسازی (Unblending) در IFS. وقتی یک بخش محافظ کنترل را گرفته، فرد با آن «آمیخته» شده است — او خودِ خشم یا خودِ بیحسی است. جداسازی یعنی تمرینِ متوجه شدنِ آن بخش («حس میکنم سینهام سفت شده — این بخش آتشنشان من است») و جدا شدن آرام از آن، تا «خودِ» اصلی فرد — آرام، کنجکاو، مهربان — دوباره وارد گفتگو شود. وقتی هر دو طرف در «خود» هستند، حتی یک مشکل دائمی به یک تفاوتِ قابل مدیریت تبدیل میشود.
۴. تلاشهای ترمیمی. پژوهش گاتمن «تلاش ترمیمی» — هر جمله یا حرکتی که وسط دعوا تنش را پایین میآورد — را قویترین پیشبینیکننده پایداری رابطه میداند. زوجها ساختن و پذیرفتن ترمیم را تمرین میکنند («ببخشید، تند گفتم — میتوانم دوباره بگویم؟») تا این مهارت خودکار شود.
یک مشاوره تلفنی رایگان ۲۰ دقیقهای به شما امکان میدهد آنچه را در حال رخ دادن است شرح دهید و بشنوید ساموئل چگونه به آن نزدیک میشود — بدون منشی، بدون فرم، فقط یک گفتگوی مستقیم. جلسات عصر نیز موجود است. از طریق drsamuel.ca/book-a-call وقت بگیرید یا با 604-721-0604 تماس بگیرید.
آیا همان دعوای همیشگی میتواند رابطه را قویتر کند؟
به طرز متناقضی، بله. «استادان ازدواج» در پژوهش گاتمن — زوجهایی که کنار هم ماندند و راضی باقی ماندند — از مشکلات دائمی فرار نکردند. آنها چیزی را ساختند که گاتمن «گفتگو» پیرامون این مشکلات مینامد: راهی برای بازگشتن به موضوع با ملایمت، چاشنی شوخی، به رسمیت شناختن دیدگاه همسر، و پذیرفتن نفوذ او.
IFS این را چنین توصیف میکند: هر دو طرف یاد میگیرند از «خود» رهبری کنند نه از محافظها. وقتی طرفی که معمولاً تعقیب میکند بتواند بگوید «متوجه شدم بخش مضطربم میخواهد فشار بیاورد — بگذار آرامتر پیش بروم»، و طرفی که معمولاً عقب میکشد بتواند بگوید «متوجه شدم بخش خاموشیام دارد مرا میکشد بیرون — این بار میمانم»، رقص قدیمی میشکند. دعوا هنوز «درباره» همان چیز است. اما تجربهی داشتنِ آن کاملاً متفاوت است.
فشارهای فرهنگی و مالی در ونکوور چه نقشی دارند؟
هزینههای مسکن ونکوور، بافت چندفرهنگی آن و دوری جغرافیایی از خانواده بزرگتر، یک دیگ فشار منحصربهفرد میسازد. یک زوج دوفرهنگی — یکی بزرگشده در خانوادهای جمعگرا و دیگری در خانوادهای فردگرا — ممکن است کشف کنند آنچه شبیه اختلاف بر سر برنامه تعطیلات است، در واقع یک مشکل دائمی درباره این است که خانواده کدامیک در اولویت قرار میگیرد.
ساموئل با زوجهایی که در این تقاطعها حرکت میکنند کار میکند — از جمله زوجهای ایرانی-کانادایی فارسیزبان و خانوادههایی که با زندگی در بریتیش کلمبیا سازگار میشوند — و ۲۵ سال تجربه بالینی میانفرهنگی، از جمله سالهای نخست کار در اردوگاههای پناهندگان هلال احمر و برنامههای کهنهسربازان کانادا، را با خود میآورد. برای آشنایی بیشتر، صفحه زوجدرمانی و خانوادهدرمانی به فارسی را ببینید.
هزینهها و مخارج جلسات توسط ICBC، CVAP، FNHA، IFHP، RCMP، VAC و بیشتر بیمههای دیگر پوشش داده میشود و صورتحساب مستقیماً به شرکتهای بیمه ارسال میشود — پس هزینه نباید مانعی باشد که یک مشکل دائمی را سالها فرساینده نگه دارد.
پرسشهای پرتکرار
آیا طبیعی است که زوجها سالها بر سر یک چیز دعوا کنند؟
بله. به گزارش مؤسسهٔ گاتمن، ۶۹ درصد از تعارضهای زوجی دربارهٔ مشکلات دائمی است؛ مشکلاتی که ریشه در تفاوتهای بنیادین در شخصیت یا نیازهای سبک زندگی دارند (Fulwiler, 2012). آنچه مهم است نحوه مدیریت آنهاست.
فرق مشکل دائمی با مشکل قابل حل چیست؟
مشکل قابل حل موقعیتی است (برنامهریزی، امور روزمره) و با مصالحه جواب میدهد. مشکل دائمی بازتاب یک تفاوت بنیادین میان دو نفر است — درونگرایی در برابر برونگرایی، فلسفههای مالی متفاوت، نیازهای متفاوت به نزدیکی — و به گفتگوی مداوم نیاز دارد، نه یک راهحل یکباره.
«بنبست» در مدل گاتمن یعنی چه؟
بنبست وقتی رخ میدهد که یک مشکل دائمی مدت طولانی بیرسیدگی بماند: هر دو طرف سنگر میگیرند، شوخی و محبت از گفتگو میرود، و حتی اشاره به موضوع طغیان احساسی ایجاد میکند. زوجهای در بنبست اغلب احساس ناامیدی میکنند، اما گفتگوی «رویاهای درون تعارض» گاتمن دقیقاً برای بازگرداندن آنها به گفتگو طراحی شده است.
درمان IFS چگونه به بحثهای تکراری کمک میکند؟
درمان سیستمهای خانواده درونی به هر یک از طرفین کمک میکند بخشهای محافظ — منتقد درونی، کنارهگیر، تعمیرکار — را که گفتگوها را میربایند بشناسد. وقتی فرد بتواند از یک بخش محافظ جدا شود، «خودِ» اصلی او با کنجکاوی و آرامش وارد بحث میشود و چرخه قدیمی تعقیب-عقبنشینی میشکند.
معمولاً چند جلسه طول میکشد تا تغییری دیده شود؟
تعداد جلسات لازم از فردی به فرد دیگر متفاوت است. کار عمیقتر روی تبعیدیها و زخمهای دلبستگی ممکن است چند ماه ادامه یابد، اما تسکینِ فوریِ فهمیدن الگو اغلب زود میآید.
اگر فقط یکی از ما بخواهد بیاید، زوجدرمانی باز هم کمک میکند؟
جلسات فردی میتواند به یک طرف کمک کند از محافظهایش جدا شود و نیمه خودش از چرخه را تغییر دهد — که اغلب پویایی رابطه را آنقدر جابهجا میکند که طرف مقابل هم حاضر به آمدن میشود. ساموئل هر دو قالب فردی و زوجی را ارائه میدهد.
آیا جلسات عصر دارید؟
بله. جلسات عصرها، هم حضوری در دفتر مرکز شهر ونکوور (۱۳۰۰–۱۵۰۰ خیابان وست جورجیا) و هم از طریق ویدیوی امن در سراسر بریتیش کلمبیا موجود است.
آیا زوجدرمانی در بریتیش کلمبیا تحت پوشش بیمه است؟
هزینهها و مخارج جلسات توسط ICBC، CVAP، FNHA، IFHP، RCMP، VAC و بیشتر بیمههای تکمیلی پوشش داده میشود و صورتحساب مستقیم موجود است. عنوان مشاور بالینی ثبتشده (RCC) در بیشتر طرحهای مزایا واجد شرایط است.
آمادهاید تکرارِ همان دعوا را متوقف کنید؟ با ساموئل تماس بگیرید یا پیامک بدهید: 604-721-0604، از طریق واتساپ پیام بدهید، یا یک تماس معرفی رایگان ۲۰ دقیقهای از drsamuel.ca/book-a-call رزرو کنید. وقت ملاقات از 7 صبح تا 9 شب، فقط با تعیین وقت قبلی است. بدون منشی، بدون فرم — فقط یک گفتگوی مستقیم.
این مقاله با همکاری ویراستاری متخصص نوشته شده است.
References
- Fulwiler, M. (2012, July 2). Managing conflict: Solvable vs. perpetual problems. The Gottman Institute. https://www.gottman.com/blog/managing-conflict-solvable-vs-perpetual-problems/
- Herbine-Blank, T., Kerpelman, D. M., & Sweezy, M. (2015). Intimacy from the inside out: Courage and compassion in couple therapy. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315886145
توجه: این مطلب صرفاً برای آشنایی عمومی است و ممکن است نادرستیهایی داشته باشد. تشخیص، درمان، پیشآگهی یا مشاورهٔ حرفهای، بالینی یا حقوقی نیست. خواندن آن هیچ رابطهٔ مشاور–مراجع ایجاد نمیکند. با خواندن این صفحه، با این شرایط موافقت میکنید. متن کامل سلب مسئولیت. در موارد اضطراری با ۹۱۱ تماس بگیرید.
