در سال 2024، شرکت بیمه ICBC تعداد 303,593 تصادف را در سراسر استان بریتیش کلمبیا ثبت کرد (ICBC, 2025). تصادف رانندگی میتواند استخوانها را بشکند و خودرو را از بین ببرد، اما برخی از عمیقترین آسیبها نامرئی هستند: تصادف میتواند نحوهٔ ارتباط شما و همسرتان را تغییر دهد. همانطور که کمپبل و رنشاو (2018) در بررسی جامع خود نتیجهگیری کردند، «اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) با اختلال در عملکرد رابطه مرتبط است» (ص. 152). اگر شما یا همسرتان در تصادف رانندگی بودهاید و رابطهتان متفاوت به نظر میرسد، خیالپردازی نمیکنید — و مسیر روشنی برای بهبود وجود دارد.
بیحسی عاطفی: دیوار نامرئی بین شما
پس از تصادف، سیستم تشخیص تهدید مغز میتواند در حالت فوقفعال قفل بماند. فلاشبکها، گوشبهزنگی مفرط و کابوسها علائمی هستند که مردم انتظارشان را دارند. آنچه به ندرت انتظار دارند، خاموشی عاطفی است که اغلب همراه این علائم ظاهر میشود: احساسی تخت و بیتفاوت که خندیدن با هم، محبت کردن یا حتی برقراری تماس چشمی سر میز شام را دشوار میکند.
تحقیقات به طور مداوم این بیحسی عاطفی را به عنوان مخربترین علامت PTSD برای روابط عاشقانه شناسایی میکنند. کمپبل و رنشاو (2018) دریافتند که «علائم بیحسی عاطفی ثابتترین ارتباط منفی را با عملکرد رابطه دارند» (ص. 155). بررسی آنها همچنین نشان داد که «علائم غیراختصاصی (بیحسی عاطفی، بیشانگیختگی) واریانس بیشتری در عملکرد رابطه را توضیح میدهند» نسبت به علائم اختصاصی تروما مانند تجربهٔ مجدد تصادف (Campbell & Renshaw, 2018, p. 156). از نظر عملی، همسری که در طرف دیگر قرار دارد اغلب فرد مورد علاقهاش را «رفته» توصیف میکند — از نظر فیزیکی حاضر ولی از نظر عاطفی دور از دسترس.
راه رفتن روی پوست تخممرغ: چگونه همسران خود را با PTSD وفق میدهند
وقتی یکی از همسران پس از تصادف دچار PTSD میشود، همسر دیگر تقریباً همیشه رفتار خود را در پاسخ تغییر میدهد. فردمن، فورستنبوش، واگنر، مکدونالد و مانسون (2014) این الگوی سازگاری همسر را مطالعه کردند — روشهایی که یک همسر زندگی روزمره را حول علائم PTSD بازآرایی میکند: رانندگی از مسیرهای مختلف برای اجتناب از محل تصادف، ساکت نگه داشتن خانه، اجتناب از موضوعاتی که ممکن است فلاشبک را برانگیزد. تحقیقات آنها نشان داد که سازگاری بیشتر با رضایت کمتر از رابطه برای هر دو نفر — هم فرد مبتلا به PTSD و هم همسرش — مرتبط بود (Fredman et al., 2014). همسر سازگارکننده اغلب احساس خستگی و تنهایی میکند؛ همسر مبتلا به PTSD اغلب احساس گناه میکند که این امر کنارهگیری بیشتر را تقویت میکند. بدون مداخله، این چرخه تنگتر میشود.
ارتباط بین شدت PTSD و ناراحتی در رابطه
فقط مشخصات خاص علائم نیست که اهمیت دارد. رنشاو و کمپبل (2011) بررسی کردند که چگونه علائم PTSD مرتبط با جنگ، ناراحتی همسر را پیشبینی میکند و دریافتند که شدت کلی بیشتر علائم PTSD با ناراحتی بیشتر همسر مرتبط بود. نمونهٔ آنها شامل زوجهای نظامی بود.
آنچه یافتههای آنها را بهویژه قابل توجه کرد، یک ظرافت زمینهای بود: علائم بیحسی و کنارهگیری بیشترین ارتباط را با ناراحتی همسر داشتند زمانی که همسر معتقد بود مواجهه با تروما کم بوده است (Renshaw & Campbell, 2011).
وقتی ضربهٔ مغزی شخصیت فرد را تغییر میدهد
بسیاری از تصادفات رانندگی شامل ضربه به سر هستند و حتی یک ضربهٔ مغزی خفیف میتواند شخصیت، خلقوخو و کنترل تکانه را برای هفتهها یا ماهها تغییر دهد. رایلی (2016) تجربهٔ همسران از آسیب مغزی تروماتیک شدیدتر (نه ضربهٔ مغزی خفیف) را مرور کرد و توضیح داد که تغییرات شخصیتی و رفتاری، مانند پرخاشگری، میتواند بر رابطهٔ زوج تأثیر منفی بگذارد. همسر آسیبندیده ممکن است احساس کند با یک غریبه زندگی میکند: کسی که بیدلیل عصبانی میشود، مکالمات را فراموش میکند یا علاقهای به فعالیتهایی که قبلاً با هم انجام میدادند ندارد. وقتی ضربهٔ مغزی با PTSD همپوشانی دارد — که پس از تصادف رانندگی رایج است — تأثیر بر رابطه تشدید میشود.
EMDR و زوجدرمانی میتوانند آنچه را تصادف گرفته بازسازی کنند
خبر خوب این است که درمان متمرکز بر تروما مؤثر است و وقتی تروما درمان شود، رابطه اغلب بهبود مییابد. کمپبل و رنشاو (2018) اشاره کردند که «کاهش عمومیتر در صمیمیت مستقیمتر با مشکلات رابطه مرتبط است» نسبت به علائم اختصاصی PTSD (ص. 157)، به این معنی که بازگرداندن دسترسی عاطفی اولویت بالینی است. EMDR خاطرات تروماتیک عامل بیحسی و گوشبهزنگی را هدف قرار میدهد؛ با پردازش این خاطرات، دامنهٔ عاطفی فرد بازمیگردد.
مانسون، تفت و فردمن (2009) پژوهشهای مربوط به PTSD نظامی و روابط صمیمانه را مرور کردند و زوجدرمانی شناختی-رفتاری مشترک را درمانی توصیف کردند که برای کاهش علائم PTSD و بهبود عملکرد رابطه بهطور همزمان طراحی شده است. در این مطب، دکتر ساموئل EMDR را برای تروما با زوجدرمانی گاتمن و سیستمهای خانوادهٔ درونی (IFS) ترکیب میکند تا ارتباط، اعتماد و صمیمیت را بازسازی کند. وقتی هر دو همسر آماده باشند، رویکرد ترکیبی تروما و رابطه را همزمان درمان میکند نه اینکه آنها را به عنوان مشکلات جداگانه درمان کند.
ICBC هزینهٔ مشاوره برای تأثیر تصادف بر رابطه را پوشش میدهد
مزایای مشاوره از پیش تأیید شدهٔ ICBC، درمان اثرات روانشناختی تصادف رانندگی را پوشش میدهد که شامل مشکلات رابطهای ناشی از آسیب نیز میشود. برای شروع نیازی به ارجاع پزشک ندارید. جلسات همچنین توسط CVAP، FNHA، IFHP، RCMP، VAC و بیشتر بیمههای تکمیلی پوشش داده میشود و صورتحساب مستقیماً به شرکت بیمه ارسال میشود.
دکتر ساموئل عزتایلرد (Samuel Ezzatilord, PhD, RCC, CCC, LMCC) خدمات EMDR، زوجدرمانی گاتمن و IFS را در Suite 1300, 1500 West Georgia Street, Vancouver ارائه میدهد. وقت ملاقات از 7 صبح تا 9 شب، فقط با تعیین وقت قبلی. برای مشاورهٔ رایگان 20 دقیقهای با 604-721-0604 تماس بگیرید.
نکته: نقلقولهای فارسی در «» ترجمهٔ نقلقولهای انگلیسی اصلی هستند. متن اصلی انگلیسی در منابع زیر موجود است.
References
Campbell, S. B., & Renshaw, K. D. (2018). Posttraumatic stress disorder and relationship functioning: A comprehensive review and organizational framework. Clinical Psychology Review, 65, 152–162. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2018.08.003
Fredman, S. J., Vorstenbosch, V., Wagner, A. C., Macdonald, A., & Monson, C. M. (2014). Partner accommodation in posttraumatic stress disorder: Initial testing of the Significant Others’ Responses to Trauma Scale (SORTS). Journal of Anxiety Disorders, 28(4), 372–381. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2014.04.001
Insurance Corporation of British Columbia. (2025, June 4). ICBC: Data from 2024 on crashes, auto crime, violation tickets and more now available. https://icbc.com/about-icbc/newsroom/2025-06-04-data-update
Monson, C. M., Taft, C. T., & Fredman, S. J. (2009). Military-related PTSD and intimate relationships: From description to theory-driven research and intervention development. Clinical Psychology Review, 29(8), 707–714. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2009.09.002
Renshaw, K. D., & Campbell, S. B. (2011). Combat veterans’ symptoms of PTSD and partners’ distress: The role of partners’ perceptions of veterans’ deployment experiences. Journal of Family Psychology, 25(6), 953–962. https://doi.org/10.1037/a0025871
Riley, G. A. (2016). The partner’s experience of traumatic brain injury and its recovery. Concussion, 1(3), CNC18. https://doi.org/10.2217/cnc-2016-0012
توجه: این مطلب صرفاً برای آشنایی عمومی است و ممکن است نادرستیهایی داشته باشد. تشخیص، درمان، پیشآگهی یا مشاورهٔ حرفهای، بالینی یا حقوقی نیست. خواندن آن هیچ رابطهٔ مشاور–مراجع ایجاد نمیکند. با خواندن این صفحه، با این شرایط موافقت میکنید. متن کامل سلب مسئولیت. در موارد اضطراری با ۹۱۱ تماس بگیرید.
