وقتی پدربزرگ و مادربزرگ سلامت روان نوجوان را جدی نمی‌گیرند: راهنمای خانواده‌های ایرانی-کانادایی در ونکوور

وقتی پدربزرگ و مادربزرگ سلامت روان نوجوان را جدی نمی‌گیرند: راهنمای خانواده‌های ایرانی-کانادایی در ونکوور

نوجوان شما با اضطراب، افسردگی یا مشکلات رفتاری دست و پنجه نرم می‌کند. شما می‌دانید چیزی درست نیست. اما وقتی با پدربزرگ یا مادربزرگ صحبت می‌کنید، پاسخ آشنایی می‌شنوید: «بچه لوس شده»، «ما این مشکلات را نداشتیم»، «فقط بیشتر انضباط لازم دارد.» این واکنش در بسیاری از خانواده‌های ایرانی نسل اول رایج است — و می‌تواند والدین را بین وفاداری به بزرگ‌ترها و حمایت از فرزندشان گیر بیندازد.

ساموئل عزت‌ایلرد (PhD, RCC, CCC, LMCC) با خانواده‌های ایرانی-کانادایی در ونکوور کار می‌کند که این شکاف نسلی درباره سلامت روان به منبع تنش اصلی تبدیل شده است. درک اینکه چرا نسل بزرگ‌تر این دیدگاه را دارد — و چگونه بدون بی‌احترامی به آنها از نوجوانتان حمایت کنید — اولین قدم به سوی تغییر است.

چرا نسل بزرگ‌تر مشکلات روانی نوجوان را نمی‌پذیرد؟

این دیدگاه ریشه در فرهنگ و تجربه دارد، نه بی‌توجهی. بسیاری از پدربزرگ و مادربزرگ‌های ایرانی در زمانی و مکانی بزرگ شدند که مفهوم «سلامت روان» به شکل امروزی وجود نداشت. مشکلات عاطفی یا رفتاری با انضباط بیشتر، کار سخت‌تر یا صبر حل می‌شد — یا اصلاً به‌عنوان مشکل شناخته نمی‌شد. در فرهنگ ایرانی، مراجعه به روان‌شناس هنوز هم برای بسیاری انگ دارد و ممکن است نشانه ضعف خانواده تعبیر شود.

علاوه بر این، بسیاری از بزرگ‌ترها خود سختی‌های بسیاری را بدون هیچ حمایت حرفه‌ای طی کرده‌اند — جنگ، مهاجرت، بازسازی زندگی از صفر. وقتی نوجوانی که در امنیت و رفاه کانادا بزرگ شده از اضطراب یا افسردگی صحبت می‌کند، این واکنش طبیعی آنهاست: «ما با مشکلات بزرگ‌تری کنار آمدیم.» این مقایسه بی‌انصافانه است، اما از جای واقعی می‌آید.

این دیدگاه چه تأثیری بر نوجوان دارد؟

وقتی بزرگ‌ترهای خانواده مشکلات روانی نوجوان را بی‌ادبی یا لوس‌بودن می‌دانند، پیام ناخواسته‌ای ارسال می‌شود: «احساسات تو مهم نیستند.» نوجوانی که این پیام را بارها دریافت کند ممکن است از بیان نیازهایش دست بکشد، علائمش را پنهان کند، یا حس کند در خانواده‌اش جایی برای واقعیت درونی‌اش نیست. تحقیقات نشان می‌دهد که انگ سلامت روان در خانواده‌های مهاجر یکی از موانع اصلی دسترسی نوجوانان به کمک حرفه‌ای است.

همزمان، والدین در موقعیت دشواری قرار می‌گیرند: می‌دانند فرزندشان به کمک نیاز دارد، اما نمی‌خواهند با بزرگ‌ترها وارد تعارض شوند. این فشار دوگانه — بین نسل بالا و نسل پایین — می‌تواند والدین را فلج کند.

سؤالی درباره وضعیت خانواده‌تان دارید؟ با ساموئل تماس بگیرید: ۶۰۴-۷۲۱-۰۶۰۴ یا از طریق واتساپ پیام دهید.

چگونه بدون بی‌احترامی به بزرگ‌ترها از نوجوان حمایت کنیم؟

ساموئل با خانواده‌ها کار می‌کند تا راه‌حلی پیدا کنند که نه نیازهای نوجوان را نادیده بگیرد و نه جایگاه بزرگ‌ترها را زیر سؤال ببرد. این کار شامل چند رویکرد می‌شود:

اول، کمک به والدین برای بازتعریف مشاوره در قالب فرهنگی. به جای «بچه مشکل روانی دارد»، می‌توان گفت «می‌خواهیم یاد بگیریم چطور بهتر با هم ارتباط برقرار کنیم.» این بازچارچوب‌بندی مقاومت نسل بزرگ‌تر را کاهش می‌دهد.

دوم، کار با هر سه نسل — در صورت تمایل — برای ایجاد فضای گفتگو. ساموئل از رویکرد گاتمن و IFS استفاده می‌کند تا به هر نسل کمک کند صدای دیگری را بشنود بدون اینکه احساس حمله کند. گاهی فقط فراهم کردن فضایی امن برای بزرگ‌ترها تا نگرانی‌هایشان شنیده شود، درها را باز می‌کند.

سوم، توانمندسازی والدین برای اقدام مستقل. حتی اگر بزرگ‌ترها موافق نباشند، والدین حق و مسئولیت دارند برای سلامت فرزندشان تصمیم بگیرند. مشاوره می‌تواند به والدین اعتماد به نفس بدهد تا این تصمیم را بدون احساس گناه بگیرند. برای اطلاعات بیشتر درباره مشاوره خانوادگی به فارسی، صفحه مشاوره فارسی و مقاله شکاف فرهنگی بین نسل‌ها را بخوانید.

هزینه‌ها و مخارج جلسات توسط ICBC، CVAP، FNHA، IFHP، RCMP، VAC و بیشتر بیمه‌های دیگر پوشش داده می‌شود و صورت‌حساب مستقیماً به شرکت‌های بیمه ارسال می‌شود.

سؤالات متداول

اولین قدم را بردارید

اگر بین فشار بزرگ‌ترها و نیاز واقعی نوجوانتان گیر کرده‌اید، لازم نیست تنها این مسیر را طی کنید. با ساموئل تماس بگیرید یا پیام بفرستید: ۶۰۴-۷۲۱-۰۶۰۴، از طریق واتساپ پیام دهید، یا مشاوره تلفنی رایگان ۲۰ دقیقه‌ای رزرو کنید. جلسات عصر و آخر هفته موجود است. حضوری در مرکز ونکوور یا ویدیویی در سراسر بریتیش کلمبیا.

این مقاله با همکاری ویراستاری متخصص نوشته شده است.